Franczyza: sposób na firmę, ale nie dla wszystkich

Na skróty

Przegląd rynku

Handel

Usługi

poleć stronę: Franczyza: sposób na firmę, ale nie dla wszystkich

2001-05-28

Trzeba mieć kapitał i nie być indywidualistą

Rady dla franchisodawcy

Pewnym zaskoczeniem podczas konferencji był szczególnie duży udział w niej osób zainteresowanych nie tyle wejściem do systemu, co uruchomieniem własnej sieci franczyzowej. Być może pokusą jest świadomość opłat, jakie można czerpać z opłat licencyjnych i franczyzowych. Niewykluczone, że może być to też chęć wykorzystania stosunkowo mało kosztownego sposobu na rozbudowę swojej firmy.

Jednak przedsiębiorca, który chciałby stworzyć własny system franchisingowy, musi pamiętać o kilku przynajmniej rzeczach. Przypomniał o nich Andrzej Krawczyk, wiceprezes Profit System sp. z o.o.

Pamiętaj, że przygotowanie systemu trwa od roku do dwóch lat.
Opracowując produkt i jego markę sprawdź, czy nie są już zastrzeżone patentem.
Otwórz przynajmniej jedną, precyzyjnie przygotowaną jednostkę pilotażową, by przekonać się na własnej skórze, czy twoja koncepcja jest rzeczywiście opłacalna, by zidentyfikować problemy oraz określić elementy pakietu franczyzowego i umowy franczyzowej.
Zastanów się, w jakim tempie ma się rozwijać twój system; pamiętaj, że najwięcej czasu i pracy pochłania zawarcie umów z pierwszymi dziesięcioma franchisobiorcami.
Przygotuj business plan dla franczyzobiorcy (projekcja kosztów i przychodów); w ten sposób uatrakcyjnisz swoją ofertę.
Szukając potencjalnych franczyzobiorców unikaj raczej fachowców z branży (mogą być kłopoty z przekonaniem ich do innowacji, które chcesz wprowadzić).
Negocjacje z potencjalnymi franczyzobiorcami prowadź w taki sposób, by nie dać im możliwości poznania na tym etapie twojego know-how (na wypadek, gdyby twój rozmówca się rozmyślił).
Przemyśl, kto powinien mieć tytuł prawny do lokalu lub przynajmniej do gruntu, na którym ma działać franczyzobiorca; w razie przyszłego sporu może być ci trudno zażądać od franczyzobiorcy, by zaprzestał prowadzenia działalności (tym bardziej gdy placówka ma już stałych klientów). Z tego powodu może być dla ciebie korzystniej, gdy będziesz właścicielem gruntu i i będziesz zawierał umowy podnajmu.
We własnej firmie wyznacz ludzi do pomocy i kontroli franczyzobiorców.
Przygotuj podręcznik operacyjny oraz wzorcową umowę franczyzową (to wymaga zatrudnienia doradców prawnych).
Przygotuj strategię marketingu i sprzedaży, opracuj prospekt informacyjny twojego systemu.
Staraj się uczestniczyć w targach franczyzowych (na razie ciągle jeszcze nie są one organizowane w Polsce).

Umowa dla franchisodawcy

Bernadetta Fuchs, adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego Międzynarodowego na Uniwersytecie Śląskim, przypomniała potencjalnym franczyzodawcom, na co powinni zwrócić uwagę zawierając umowy z franczyzobiorcami.

Lepiej jest, gdy franczyzobiorcą jest osoba fizyczna lub małżeństwo; wówczas odpowiedzialność za ewentualne szkody jest osobista, majątkowa. Warto jednak wiedzieć, czy małżonków łączy wspólność majątkowa. Mniej korzystne może być zawieranie umów ze spółkami cywilnymi i innymi, ponieważ wspólnicy mogą przyjmować nowych wspólników i trudno będzie kontrolować, kto tak naprawdę korzysta z udostępnionego know-how.

Zawrzyj z przyszłym franczyzobiorcą umowę wstępną, w której określicie kary umowne za zerwanie negocjacji po udostępnieniu know-how oraz za wykorzystywanie poufności know-how bez zawarcia umowy. W umowie tej zabezpiecz też swoje należności z tytułu dostaw towarów; w tym celu najlepiej pobierz kaucję i wpłać ją na wyodrębniony rachunek w banku albo zażądaj wystawienia weksli.

Zadbaj, by w umowie zostały zapisane: obowiązek lojalności i zachowania tajemnicy przez franczyzobiorcę, zakaz przenoszenia praw i obowiązków na osoby trzecie, klauzula o zakazie konkurencji ze strony franczyzobiorcy (np. nie może on zablokować terenu i nic nie robić); zakaz ten może być rozciągnięty także na okres po zakończeniu umowy.

Bernadetta Fuchs radzi franczyzodawcom, by dokładnie przemyśleli, czy opłaca im się chronić patentem swoje know-how. Procedura uzyskiwania patentu jest długa (jak Rzeczpospolita pisała dodatku Dobra Firma z 8 maja 2001) od momentu złożenia wniosku w Urzędzie Patentowym do czasu wydania decyzji mija z reguły od 3 do 5 lat), poza tym trzeba płacić nie tylko za uzyskanie patentu, ale i za jego utrzymywanie w latach następnych. Ochrona patentowa jest ograniczona terytorialnie, a po 20 latach prawo do patentu i tak wygasa.

Umowa dla franczyzobiorcy

Z kolei franczyzobiorca powinien pamiętać, że:

Franczyzodawca powinien dać ci możliwość przekonsultowania treści umowy z prawnikiem; jeśli się na to nie zgadza, nie ma co sobie zawracać nim głowę.
Umowa powinna gwarantować ci wyłączność na danym terenie, czyli to, że franczyzodawca nie zawrze takiej samej umowy z innym franczyzodawcą.
W umowie powinny być określone m.in.: cena zakupu licencji, wysokość opłat (w jakiej części mają one charakter opłaty licencyjnej, a w jakiej opłat bieżących, będzie to miało znaczenie m.in. dla przyszłych rozliczeń podatkowych - odpisy amortyzacyjne), prawa i obowiązki obu stron umowy, obszar twojego działania, okres, na jaki ma być zawarta umowa, oraz to, co będzie z twoją działalnością po wygaśnięciu umowy (gdybyś chciał nadal prowadzić biznes w tej samej branży, z tą samą nazwą, ale już nie w systemie).

Dwie najistotniejsze rzeczy, jakie radzi obu stronom umów Bernadetta Fuchs, to zawieranie umowy wstępnej oraz poddawanie ewentualnych przyszłych sporów pod rozstrzygnięcia sądu polubownego (o zaletach i wadach tego sądownictwa pisała Rzeczpospolita w dodatku Dobra Firma 8 maja 2001). (...)

Będzie dyżur eksperta

Informacji o franczyzie można szukać m.in. na stronie internetowej: www.franchising.org.pl oraz portalu: www.franchising.info.pl

Za tydzień (29 bm.) w redakcji DOBREJ FIRMY odbędzie się telefoniczny dyżur eksperta na temat franczyzy. Godzinę i numer telefonu podamy w następnym numerze DF.

Więcej: Katarzyna Jędrzejewska, Rzeczpospolita, „Dobra Firma” 22 maja 2001

<--POWRÓT

Jeszcze nie ma żadnej wypowiedzi. Niech Twoja będzie pierwsza.

Dodaj pierwszą wypowiedź na forum do artykułu: "Franczyza: sposób na firmę, ale nie dla wszystkich".